„Obok procesu skargowego istniało postępowanie zajmujące miejsce pośrednie między procesem skargowym i procesem inkwizycyjnym, a mianowicie postępowanie na zasadzie doniesienia (per denunciationem). Donoszący nie występował wprawdzie ako oskarżyciel, ale musiał dostarczyć dowody. Jeżeli postępowanie inkwizycyjne wdrożone na podstawie doniesienia (inąuisitioj cum promevente) wykazało, że doniesienie było zmyślone, wówczas donoszący był karany jako oszczerca.
Panującą formą procesu karnego stał się proces i xi k w iz y c y j n y. Wdrażał go sędzia z urzędu na podstawie otrzymanych informacji (informatio) przeciw osobie, którą „głos powszechny" (fama publica) posądzał o pewien czyn występny. Sędzia zbierał dowody przemawiające za winą podejrzanego .i przeciw niej. Sędzia łączył w swej osobie funkcje prowadzącego dochodzenie, oskarżyciela i niemal zawsze brał udział w wydawaniu wyroków. Postępowanie w procesie inkwizycyjnym było pisemne i w zasadzie tajne.
Proces inkwizycyjny dzielił się na szereg stadiów.
Postępowanie informacyjne (inąuisitio generalis), prowadzone przeważnie bez wiedzy podejrzanego, miało na celu zgromadzenie materiału obciążającego.“(16)